Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Şartları ve Hesaplanması

Trafik kazasında bir yakınını kaybeden kişilerin en temel haklarından biri destekten yoksun kalma tazminatıdır. Türk Borçlar Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca, ölenin desteğinden yararlanan veya ileride yararlanması beklenen kişiler bu tazminatı talep edebilir. Bu yazıda destekten yoksun kalma tazminatının şartlarını, kimlerin talep edebileceğini, hesaplama yöntemlerini ve güncel Yargıtay kararlarını inceliyoruz.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nedir?

Destekten yoksun kalma tazminatı, haksız fiil sonucu hayatını kaybeden kişinin sağlığında destek olduğu veya ileride destek olacağı varsayılan yakınlarına ödenen bir tazminat türüdür. Bu tazminat, ölenin mirasçısı olma şartına bağlı değildir; fiili destek ilişkisinin varlığı yeterlidir.

Tazminatın amacı, ölenin yaşasaydı sağlayacağı maddi desteğin parasal karşılığını hak sahiplerine kazandırmaktır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 29.01.2018 tarihli ve E. 2015/4513, K. 2018/304 sayılı kararında bu amaç şöyle ifade edilmiştir: “Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle uğranılan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarında sahip oldukları sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır.”

Kimler Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Talep Edebilir?

Destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilecek kişiler sınırlı sayıda değildir. Önemli olan, ölenle arasında fiili veya farazi destek ilişkisinin bulunmasıdır:

• Eş: Evlilik birliği devam ettiği sürece eşin destek aldığı karine olarak kabul edilir.
• Çocuklar: Reşit olmayan çocuklar mutlak destek alan olarak kabul edilir. Eğitimine devam eden reşit çocuklar da talep edebilir.
• Anne ve baba: Ölenin anne ve babasına destek sağladığı ispatlanırsa tazminat talep edebilirler.
• Nişanlı: Evlenme niyetinin ve desteğin varlığı ispatlanırsa nişanlı da hak sahibi olabilir.
• Birlikte yaşayan partner: Fiili birliktelik durumunda destek ilişkisi ispat edilebilir.
• Kardeşler: Ölenin kardeşlerine maddi destek sağladığını ispat etmeleri halinde talep edebilirler.

Destek ilişkisinin varlığı için katı bir ispat standardı aranmaz. İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 16.12.2025 tarihli ve E. 2025/225, K. 2025/1046 sayılı kararında, “destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülür” ilkesine yer verilmiştir. Ayrıca destek kavramı yalnızca parasal yardımla sınırlı değildir; bakım ve hizmet etmek suretiyle sağlanan katkı da bu kapsamda değerlendirilir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Şartları

1. Ölüm gerçekleşmiş olmalıdır: Tazminat ancak ölüm halinde talep edilebilir.
2. Destek ilişkisi bulunmalıdır: Ölenin sağlığında fiilen destek sağlamış olması veya ileride destek sağlayacağının kuvvetle muhtemel olması gerekir.
3. Hukuka aykırı fiil ve nedensellik bağı: Ölüm, hukuka aykırı bir eylem sonucu gerçekleşmiş olmalıdır.
4. Zarar: Destek kaybı nedeniyle maddi bir zarar doğmuş olmalıdır.

Tazminat Nasıl Hesaplanır?

Destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken aşağıdaki unsurlar dikkate alınır:

Yaşam Tablosu ve Aktüeryal Yöntem

Ölenin ve destekten yoksun kalanların muhtemel yaşam süresi, güncel yargı kararlarında yaygın olarak TRH 2010 yaşam tablosu ile belirlenmektedir. Danıştay 10. Dairesi’nin 16.11.2022 tarihli ve E. 2018/4922, K. 2022/5282 sayılı kararında bakiye ömür için “ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH 2010 tablosunun esas alınması gerekir” denilmiştir. Bazı kararlarda ise PMF 1931 (Population Masculine Et – Feminine) tablosu esas alınmaktadır; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 24.11.2020 tarihli ve E. 2019/2114, K. 2020/7542 sayılı kararında bu yöntemle “muhtemel gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi ile belirlenecek peşin değeri esas alınıp işleyecek dönem tazminat hesabı yapılması” ilkesi benimsenmiştir. Her iki yöntemde de bilinmeyen (işleyecek) dönem için progresif rant formülü kullanılır.

Gelirin Tespiti

Ölenin gerçek net geliri, tazminatın doğru hesaplanmasında belirleyicidir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 09.02.2026 tarihli ve E. 2025/2882, K. 2026/1264 sayılı kararında, “desteğin gelirinin asgari ücretin üzerinde olacağının kabulü ile buna göre destek tazminatının belirlenmesi gerekirken asgari ücret üzerinden hesap yapan rapora göre karar verilmesi doğru görülmemiştir” denilerek, meslek odaları kayıtları, SGK verileri ve ekonomik araştırmaların gelir tespitinde önemine dikkat çekilmiştir. Yalnızca gelir ispatlanamadığı hallerde asgari ücret esas alınır.

Destek Payları

Ölenin gelirinden hak sahiplerine düşen pay, somut aile durumuna göre bilirkişi tarafından belirlenir; sabit bir yüzde kuralı yoktur. Danıştay 10. Dairesi’nin yukarıda anılan kararında, yerleşik uygulamada desteğin gelirinden anne ve babanın her birine evleninceye kadar %25, evlendikten sonra %16, ilk çocuktan sonra %14, ikinci çocuktan sonra %12,5 oranında pay ayrılacağının kabul edildiği belirtilmiştir. Bu oranlar örnek niteliğinde olup her dosyanın kendi koşullarına göre değerlendirilmesi gerekir.

Destek Süresi

Her hak sahibi için destek süresi farklı hesaplanır. İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 22.10.2020 tarihli ve E. 2018/650, K. 2020/445 sayılı kararında, “kız çocuklarının 22 ve erkek çocuklarının 18 yaşa kadar destek alacağı, yüksek öğrenim gören ya da görme ihtimali bulunan çocukların ise 25 yaşına kadar destek alacağı kabul edilmektedir” denilmiştir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin E. 2025/2882, K. 2026/1264 sayılı kararında da üniversite eğitimi alan çocuklar için 25, almayanlar için 22 yaşına kadar destek görecekleri kabul edilmiştir.

Kusur Oranı ve SGK Mahsubu

Ölenin kusuru oranında tazminattan indirim yapılır. SGK tarafından hak sahiplerine bağlanan ölüm geliri veya ödenen peşin sermaye değeri, hesaplanan tazminattan mahsup edilir.

Yasal Dayanak: TBK m. 55

Tazminatın hesaplanma esasları 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesinde düzenlenmiştir: “Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz.”

TBK m. 55’e 7589 sayılı Kanun (RG 31.07.2026) ile eklenen fıkralar uyarınca faiz ve mahsup kuralları güncellenmiştir: kazancın bilindiği döneme ilişkin hesaplanan tazminat için haksız fiil tarihinden, kazancın bilinemediği döneme ilişkin tazminat için ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir. Ayrıca ifa amacıyla tahkikat başlayıncaya kadar ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir.

İndirimler, Tenziller ve Özel Durumlar

Hesaplanan tazminat tutarı, somut olayın özelliklerine göre çeşitli kalemlerle azaltılabilir:

Kalem	Açıklama
Müterafik Kusur	Kask/emniyet kemeri takmama gibi hallerde tazminattan ek indirim yapılabilir. İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 21.02.2023 tarihli ve E. 2021/492, K. 2023/100 sayılı kararında tespit edilen tazminat tutarından %20 oranında müterafik kusur indirimi uygulanmıştır.
Yetiştirme Gideri Tenzili	Küçük yaştaki çocuğun desteğinden yararlanacak anne ve babanın tazminatından, çocuğu yetiştirme gideri mahsup edilebilir.
Yeniden Evlenme İhtimali	Dul kalan eş yönünden, hesap tarihindeki yaşına göre yeniden evlenme ihtimali tazminat hesabında dikkate alınabilir.
Garame Hesabı	Birden fazla hak sahibinin bulunduğu ve sigorta teminat limitinin yetersiz kaldığı hallerde, ödeme hak sahipleri arasında garame esasına göre paylaştırılır.

Ayrıca destekten yoksun kalanın yargılama sırasında vefat etmesi halinde, farazi (varsayımsal) hesaplama yapılamayacağından, tazminat vefat eden yönünden ölüm tarihini aşmamak üzere hesaplanır.

Zamanaşımı

Destekten yoksun kalma tazminatı davalarında zamanaşımı, ölümün ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her durumda olaydan itibaren 10 yıldır. Trafik kazası aynı zamanda suç teşkil ediyorsa (taksirle öldürme), ceza zamanaşımı süresi uygulanır.

Sonuç

Destekten yoksun kalma tazminatı, trafik kazasında yakınını kaybeden ailelerin hukuki güvencesidir. Doğru hesaplama ve eksiksiz talep için uzman bir avukattan destek almak, hak kaybını önlemenin en etkili yoludur. Yukarıda anlatılan TRH 2010 ve progresif rant yöntemini kendi verilerinizle denemek isterseniz trafik kazası tazminat hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz; dava sürecinin adım adım nasıl işlediğine dair ise ölümlü trafik kazası tazminat davası rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

İzmir Adliyesi’nde takip ettiğimiz destekten yoksun kalma tazminatı dosyalarında sıkça karşılaştığımız sorulara aşağıda yer verdik.

Destekten yoksun kalma tazminatını kimler talep edebilir?

Mirasçı olma şartı aranmaz; ölenle aralarında fiili veya farazi destek ilişkisi bulunan herkes talep edebilir. Eş, reşit olmayan çocuklar, eğitimine devam eden reşit çocuklar, destek gördüğünü ispatlayan anne-baba, nişanlı, birlikte yaşayan partner ve kardeşler bu kapsamdadır.

Destekten yoksun kalma tazminatının şartları nelerdir?

Ölümün gerçekleşmiş olması, ölenle hak sahibi arasında destek ilişkisinin bulunması, ölümün hukuka aykırı bir fiil sonucu meydana gelmiş olması ve destek kaybı nedeniyle maddi bir zararın doğmuş olması gerekir.

Destek payları nasıl belirlenir?

Ölenin gelirinden kendisine, eşine, çocuklarına ve diğer destek alanlarına düşen paylar bilirkişi tarafından, somut aile durumuna göre belirlenir. Yerleşik uygulamada anne-babanın her birine evleninceye kadar %25, evlendikten sonra %16, ilk çocuktan sonra %14, ikinci çocuktan sonra %12,5 oranında pay ayrılacağı kabul edilmektedir; ancak bu oranlar örnek niteliğindedir.

Çocuklar kaç yaşına kadar destek tazminatı alabilir?

Yerleşik uygulamada kız çocukları 22, erkek çocukları 18 yaşına kadar destek alır; üniversite eğitimi görüyorlarsa veya görme ihtimalleri varsa bu süre 25 yaşına kadar uzar.

Hangi yaşam tablosu kullanılır?

Güncel kararlarda yaygın olarak TRH 2010 yaşam tablosu esas alınmaktadır; bazı kararlarda PMF 1931 tablosu da kullanılmaktadır. Her iki yöntemde de bilinmeyen dönem için progresif rant formülü uygulanır.

Tazminattan hangi kalemler indirilir?

Ölenin kusur oranı, SGK’dan alınan ölüm geliri, müterafik kusur (kask/kemer takmama gibi) ve küçük çocuklar için yetiştirme gideri gibi kalemler tazminattan mahsup edilebilir.

Destekten yoksun kalma tazminatında zamanaşımı süresi ne kadardır?

Ölümün ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlükârda olaydan itibaren 10 yıldır. Kaza aynı zamanda taksirle öldürme suçunu oluşturuyorsa, daha uzun olan ceza zamanaşımı süresi uygulanır.

⚖️ Hukuki İnceleme: Bu makale İnce & İnce Hukuk Bürosu avukatları tarafından güncel mevzuat ve yargı kararları çerçevesinde incelenerek yayına hazırlanmıştır. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olayınıza özgü hukuki danışmanlık yerine geçmez.