Trafik Kazasında Orijinal Parça Bedeli ve KDV Talebi

Trafik kazası sonrası sigorta şirketinden alınan hasar bedelinin, aracın onarımında kullanılması gereken orijinal parça ile eşdeğer (muadil) parça arasındaki fiyat farkını karşılamadığı ya da hasar bedeline KDV’nin dahil edilmediği sıkça karşılaşılan bir durumdur. Bu yazıda, orijinal parça bedeli farkının ve KDV’nin sigorta şirketinden nasıl talep edilebileceği güncel yargı kararları ışığında açıklanmaktadır.

Gerçek Zarar İlkesi: Orijinal Parça Kullanma Hakkı

Yargı kararlarında, trafik kazası sonucu oluşan zararın tazmininde temel esasın gerçek zarar olduğu istikrarlı biçimde vurgulanmaktadır. Zarar görenin aracını çıkma veya eşdeğer parçalarla onarmaya zorlanamayacağı, gerçek zararın ancak orijinal parçalarla giderilebileceği kabul edilmektedir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi’nin E. 2023/837, K. 2025/1807, T. 15.12.2025 sayılı kararında bu ilke şöyle ifade edilmiştir: “Zira, zarar görenin çıkma ve eşdeğer parçalarla aracı tamir etmesi beklenemeyeceği gibi gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle karşılanır.” İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin E. 2024/2, K. 2024/723, T. 26.09.2024 sayılı kararında da sigortacının gerçek zararı tazminle yükümlü olduğu, davacının eşdeğer parça esas alınan onarımı kabul etmesinin kendisinden beklenemeyeceği vurgulanmıştır. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin E. 2023/1524, K. 2025/608, T. 17.04.2025 sayılı kararında da aynı ilke, “aracının eşdeğer parçalarla onarımını kabul etmesi kendisinden beklenemez” şeklinde teyit edilmiştir.

Orijinal Parça Talebinin Sınırlandığı İstisnai Haller

Aracın yaşı, geçmiş hasar kaydı ve parçaların piyasada bulunabilirliği gibi faktörler parça seçimini etkileyebilmektedir. ZMSS Genel Şartları’nın B.2.1 maddesine göre, hasar gören orijinal parçanın onarımı mümkün değilse orijinal parça ile değiştirilir; ancak hak sahibinin onayının alınması veya orijinal parça ile değiştirilmesine imkân bulunmaması hâlinde hasar gören parça, eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça ile değiştirilir.

İstisna Kriteri	Somut Örnek	Dayanak Karar
Orijinal parçanın piyasada artık bulunmaması	2006 model aracın orijinal yedek parçalarının tamamının piyasada bulunmadığının bilirkişi raporuyla tespiti üzerine parça fark bedeli talebinin reddi	Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2024/177, K. 2025/648, T. 11.07.2025
Aracın yaşı ve geçmiş hasar/pert kaydı	6 yaşındaki, 6 hasar kaydı bulunan ve daha önce pert/çekme belgeli işlem gören araçta eşdeğer veya çıkma parçayla onarımın uygun görülmesi	Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2020/825, K. 2023/578, T. 30.05.2023

Sigorta Şirketinin Servis İskontoları Zarar Göreni Bağlamaz

Sigorta şirketlerinin anlaşmalı servislerle yaptığı özel anlaşmalar uyarınca uygulanan yedek parça ve işçilik iskontoları, kural olarak zarar göreni bağlamaz. Tazminatın, bu indirimler dikkate alınmaksızın piyasa rayiçleri üzerinden hesaplanması gerekir.

Karar Künyesi	Mahkeme Tespiti
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, E. 2023/837, K. 2025/1807, T. 15.12.2025	“Hasar bedeli tespit edilirken davalı sigorta şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma vb. nedenlerle yedek parça ve işçilik bedellerinin değerinde indirim yapılmaksızın meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir.”
İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2025/913, K. 2025/866, T. 03.10.2025	Tamir edilen servis ile sigorta şirketi arasında parça tedariki konusunda bir anlaşma bulunmadığı hâllerde, yedek parçaları servisin kendisi temin ettiğinden sigorta şirketi tarafından yedek parça iskontosu uygulanamayacağı kabul edilmiştir.
Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/233, K. 2024/831, T. 10.12.2024	“Davalı ile anlaşmalı ya da yetkili servisler arasında yapılan anlaşmalara göre iskonto uygulanması, davacı sigortalıyı bağlamaz. Davacının iskontosuz olarak yapılan onarım bedel hakkını ortadan kaldırmaz.”
Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/51, K. 2024/177, T. 04.03.2024	Davacının aracını sigortacının gösterdiği yerde tamir ettirmesi zorunlu olmadığından, servis ile sigorta şirketi arasında uygulanan iskonto oranının hasar bedelinin hesaplanmasında dikkate alınamayacağı kabul edilmiştir.

Hasar Bedeline KDV Dahil Edilmesi Zorunludur

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ve gerçek zarar ilkesi uyarınca, hasar bedeline KDV’nin dahil edilmesi zorunludur. Yargı kararları, onarımın fiilen yapılmış olması veya fatura ibraz edilmesi şartı aranmaksızın KDV’nin ödenmesi gerektiğini istikrarlı biçimde belirtmektedir.

Sigorta Tahkim Komisyonu’nun K. 2024/625472, T. 02.01.2025 sayılı kararında: “Zarar, KDV dâhil ödenmelidir. Sigortacı, poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olarak, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın, onarıma dair fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisini de 3065 Sayılı KDV Kanunu uyarınca zarar görene ödemek zorundadır.”

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin E. 2023/1017, K. 2025/514, T. 30.05.2025 sayılı kararı, KDV oranının kaza tarihindeki oran üzerinden hesaplanması gerektiğine de dikkat çekmektedir: kararda, kaza tarihinde KDV oranının %18 olduğu (KDV oranının 10.07.2023 tarihinde %20’ye yükseltildiği), gerçek zarar ilkesi gereğince sigorta şirketinin onarım yapılsın ya da yapılmasın, faturası olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV’yi zarar görene ödemek zorunda olduğu belirtilerek Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin E. 2014/9038, K. 2014/9078, T. 05.06.2014 sayılı kararına atıf yapılmıştır. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin E. 2023/1524, K. 2025/608, T. 17.04.2025 sayılı kararında da kesinleşen hasar miktarına ilişkin fatura ibraz edilmese dahi, davacı lehine KDV dahil edilerek hasar bedeline hükmedilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Bu içtihat çerçevesinde, kaza tarihinizdeki güncel KDV oranının hasar bedeline doğru şekilde yansıtılıp yansıtılmadığını kontrol etmeniz önemlidir; oranın sonradan değişmiş olması, kaza tarihindeki oranın uygulanmasını etkilemez.

Yasal Dayanak: TTK Hükümleri

Sigortacının sorumluluğu 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve ilgili genel şartlar çerçevesinde belirlenmiştir. TTK m. 1459 uyarınca sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin etmekle yükümlüdür. TTK m. 1427 uyarınca ise aynen tazmine ilişkin bir sözleşme yoksa sigorta tazminatı nakden ödenir.

Bu tür orijinal parça bedeli farkı ve KDV talebi davaları, İzmir Adliyesi (Bayraklı) ve Bodrum/Muğla Adliyesi başta olmak üzere Asliye Ticaret Mahkemesi ve Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde yürütülmektedir. İnce & İnce Hukuk Bürosu, bu bölgelerde trafik kazası kaynaklı maddi tazminat taleplerinde hukuki danışmanlık ve dava/tahkim takibi hizmeti sunmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sigorta şirketi aracımı eşdeğer parçayla onarmamı isterse ne yapmalıyım?

Gerçek zarar ilkesi gereği, kural olarak eşdeğer parçayla onarımı kabul etmek zorunda değilsiniz; orijinal parça kullanılmasını talep edebilirsiniz. Ancak aracınızın yaşı, geçmiş hasar kaydı veya orijinal parçanın piyasada artık bulunmaması gibi durumlarda mahkemeler eşdeğer parça kullanımını istisnaen kabul edebilmektedir.

Aracımı onarmadım ve faturam yok, yine de KDV talep edebilir miyim?

Evet. Yargı kararlarına göre, onarımın fiilen yapılmış olması veya fatura ibraz edilmesi KDV talebi için şart değildir; sigorta şirketi hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV’yi ödemekle yükümlüdür.

Sigorta şirketinin anlaşmalı servisten aldığı indirim benim alacağım tazminatı azaltır mı?

Hayır. Sigorta şirketi ile anlaşmalı servis arasındaki özel iskonto anlaşmaları zarar göreni bağlamaz; tazminat, piyasa rayiç bedelleri üzerinden, bu indirimler dikkate alınmaksızın hesaplanmalıdır.

⚖️ Hukuki İnceleme: Bu makale İnce & İnce Hukuk Bürosu avukatları tarafından güncel mevzuat ve yargı kararları çerçevesinde incelenerek yayına hazırlanmıştır. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olayınıza özgü hukuki danışmanlık yerine geçmez.