Sigortasız Araçla Yapılan Trafik Kazasında Tazminat Kimden Alınır?

Trafik kazasında kusurlu olan karşı tarafın aracının zorunlu trafik sigortası (ZMSS) yoksa, mağdur çaresiz kalmaz: bedensel zararlar için Güvence Hesabı’na başvurabilir. Ancak bu hakkın önemli bir sınırı vardır — Güvence Hesabı yalnızca yaralanma ve ölüm gibi bedensel zararları karşılar; araç hasarı ve değer kaybı gibi maddi zararlar için kusurlu sürücünün veya işletenin kendisine karşı ayrı bir hukuki yol izlenmesi gerekir. Bu yazıda sigortasız araçla yapılan kazalarda kimden, ne kadar ve nasıl tazminat alınabileceğini inceliyoruz.

Güvence Hesabı Nedir, Hangi Hâllerde Devreye Girer?

Güvence Hesabı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 108. maddesi ile kurulmuş, zorunlu trafik sigortası bulunmayan veya belirlenemeyen araçların karıştığı kazalarda mağdurların bedensel zararlarını karşılamak amacıyla oluşturulmuş bir güvence mekanizmasıdır. Türkiye Sigorta Birliği bünyesinde faaliyet gösterir ve aşağıdaki hâllerde başvuru kabul eder:

• Sigortasız araç: Kaza tarihinde geçerli bir ZMSS poliçesi bulunmayan araçların karıştığı kazalar
• Tespit edilemeyen (kaçan) araç: Kazayı yapıp kaçan ve kimliği belirlenemeyen araçlar
• Çalınmış veya gasp edilmiş araç: İşletenin sorumlu tutulamadığı hâllerde
• Sigortacının mali bünye zaafiyeti veya iflası: Sigorta şirketinin ruhsatının iptal edilmesi ya da iflas etmesi hâlinde
• Yeşil Kart kapsamındaki bazı yabancı plakalı araç kazaları

Güvence Hesabı Yalnızca Hangi Zararları Karşılar?

Güvence Hesabı’na başvururken en çok yapılan yanılgı, bu hesabın araç hasarını da karşılayacağının düşünülmesidir. Oysa Güvence Hesabı, kapsamı itibarıyla yalnızca bedensel zararlarla sınırlıdır:

Zarar Türü	Güvence Hesabı Karşılar mı?	Talep Edilecek Merci
Tedavi giderleri, geçici/sürekli iş göremezlik tazminatı	Evet	Güvence Hesabı
Destekten yoksun kalma tazminatı (ölümlü kaza)	Evet	Güvence Hesabı
Bedensel zarara bağlı manevi tazminat	Evet (sınırlı)	Güvence Hesabı
Araç hasarı / onarım bedeli	Hayır	Kusurlu sürücü/işletenin şahsından (dava veya icra takibi)
Araç değer kaybı	Hayır	Kusurlu sürücü/işletenin şahsından (dava veya icra takibi)

Araç Hasarı ve Değer Kaybı İçin Ne Yapılmalı?

Güvence Hesabı maddi zararları karşılamadığından, araç hasarı ve değer kaybı talepleri TBK m. 49 uyarınca doğrudan kusurlu sürücüye ve/veya işletene karşı yöneltilmelidir. Bu, uygulamada iki açıdan zorlayıcıdır: hem dava veya icra takibi açmak gerekir, hem de karşı tarafın mal varlığı yeterli değilse tahsilat riski doğar. Bu nedenle sigortasız araç kazalarında maddi zarar talebine geçmeden önce, karşı tarafın haciz edilebilir mal varlığının bulunup bulunmadığının araştırılması ve icra takibinin buna göre planlanması önemlidir. Değer kaybı hesaplama yöntemi hakkında genel bilgi için araç değer kaybı hesaplama rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Güvence Hesabı’na Başvuru Süreci

Güvence Hesabı’na başvuru için öncelikle kazanın sigortasız veya tespit edilemeyen bir araçla meydana geldiğinin kaza tespit tutanağı, ceza soruşturması dosyası veya bilirkişi raporuyla ortaya konması gerekir. Başvuru, gerekli belgelerle (sağlık raporları, tedavi giderleri belgeleri, gelir belgeleri vb.) birlikte Güvence Hesabı’na yapılır; talebin reddi veya yetersiz bulunması hâlinde dava yoluna gidilebilir.

Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?

Güvence Hesabı’na yönelik taleplerde de KTK m. 109 ve TBK m. 72’deki genel kural uygulanır: zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlükârda kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Kaza aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa (örneğin taksirle yaralama), daha uzun olan ceza zamanaşımı süresi uygulanabilir.

İzmir (Bayraklı Adliyesi) ve Bodrum/Muğla Adliyesi çevresinde görülen sigortasız araç kazası dosyalarında da uygulama bu esaslara göre yürütülmekte; Güvence Hesabı başvurusu ile maddi zarar talebinin ayrı ayrı ve doğru mercilere yöneltilmesi hak kaybının önlenmesi bakımından kritik önem taşımaktadır.

Sonuç

Karşı tarafın aracı sigortasızsa, bedensel zararlar Güvence Hesabı’ndan, araç hasarı ve değer kaybı gibi maddi zararlar ise doğrudan kusurlu sürücü/işletenden talep edilir. İki ayrı talebin doğru mercilere, doğru belgelerle ve süresi içinde yöneltilmesi, mağdurun hak kaybına uğramaması için önemlidir. Somut dosyanızda izlenecek en doğru yolu belirlemek için bir avukattan destek almanız önerilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Karşı tarafın aracı sigortasızsa tazminat alamaz mıyım?

Alabilirsiniz. Bedensel zararlarınız (yaralanma, ölüm) için Güvence Hesabı’na başvurabilirsiniz. Araç hasarı ve değer kaybı gibi maddi zararlar içinse doğrudan kusurlu sürücü veya işletenin kendisine karşı talepte bulunmanız gerekir.

Güvence Hesabı araç hasarımı öder mi?

Hayır. Güvence Hesabı yalnızca bedensel zararları (tedavi gideri, iş göremezlik, destekten yoksun kalma, bedensel zarara bağlı manevi tazminat) karşılar; araç hasarı ve değer kaybı bu kapsamın dışındadır.

Kazayı yapıp kaçan (tespit edilemeyen) araç için de Güvence Hesabı’na başvurulabilir mi?

Evet. Kazayı yapan aracın kimliği tespit edilemiyorsa, mağdur bedensel zararları için Güvence Hesabı’na başvurabilir.

Araç hasarımı kusurlu sürücüden nasıl tahsil ederim?

Kusurlu sürücü veya işletene karşı dava açılarak ya da doğrudan icra takibi başlatılarak tahsil yoluna gidilir. Karşı tarafın haciz edilebilir mal varlığının önceden araştırılması, tahsilat riskini azaltmak açısından önemlidir.

Güvence Hesabı’na başvuru için zamanaşımı süresi ne kadardır?

KTK m. 109 ve TBK m. 72 uyarınca, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlükârda kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Sigortasız araç kazası dosyanızda Güvence Hesabı başvurusu ve maddi zarar talebi süreçlerinde destek almak için, İzmir (Bayraklı Adliyesi) ve Bodrum/Muğla Adliyesi başta olmak üzere hizmet veren büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olayınıza özgü hukuki danışmanlık yerine geçmez.

⚖️ Hukuki İnceleme: Bu makale İnce & İnce Hukuk Bürosu avukatları tarafından güncel mevzuat çerçevesinde incelenerek yayına hazırlanmıştır.

İnce & İnce Hukuk Bürosu — İzmir/Bodrum | Tel: +90 533 200 48 35 | E-posta: kadri@ince.av.tr | ince.av.tr