TCK Madde 220 : Suç Örgütü Nedir? (Cezası ve Yargıtay Kararları)

Türk Ceza Kanunu TCK Madde 220 nin Düzenlediği Konular

TCK Madde 220, birden fazla suçu işlemek amacıyla örgütlenen kişilerin cezalandırılmasını düzenler. Bu madde, suç örgütü kurma, yönetme, örgüte üye olma ve örgüt adına suç işleme fiillerini kapsar.

Türk Ceza Hukuku üç farklı suç örgütü tipi kabul eder:

• Genel Suç Örgütü
• Belli Suçları İşlemek Amacıyla Örgütlenme: Silahlı Örgüt
• Siyasi Amaçlı Örgütlenme: Terör Örgütü

Suçla Korunan Hukuki Değer

TCK Madde 220, suç örgütü yapılanmalarıyla kamu güvenliği ve kamu barışını korur. Örgütsel yapılar, amaçlanan suçlar işlenmese bile toplumu tehdit eder. Ayrıca, suçları önlemekle yükümlü kamu otoritesini zayıflatır.

Suç Örgütü Kurma, Yönetme ve Üye Olma Suçları

TCK Madde 220, suç örgütü kurma, yönetme ve örgüte üye olma fiillerini ayrı ayrı düzenler. Örgüt kuran ve yönetenler daha ağır cezalar alırken, üyeler daha hafif yaptırımlarla karşılaşır. Örgütün suç işlemeye elverişli yapıda ve süreklilik göstermesi esastır.

TCK Madde 220’ye Göre Suç Örgütünün Unsurları

Suç örgütü kurma, yöneticilik veya üyelik suçu için şu unsurlar gereklidir:

• Üç veya daha fazla kişi: Örgüt tanımı için en az üç kişi gerekir.
• Suç işlemek amacı: Üyeler arasında suç işleme iradesi bulunmalıdır.
• Elverişli yapı: Örgütün, hedef suçları işleyebilecek bir kapasiteye sahip olması gerekir.
• Hiyerarşik düzen: Üyeler arasında gevşek de olsa bir hiyerarşi bulunmalıdır.
• Süreklilik: Örgütlenme tek bir suç için değil, süreklilik arz etmelidir.

TCK Madde 220’ye Göre Örgüt Üyeliği

Örgüte üye olmak, mevcut bir örgüte katılıp hiyerarşik yapıya dahil olmaktır. Üyelik için kişinin örgüt içinde yer alma iradesinin süreklilik göstermesi gerekir. Örgütlü suçlulukla ilgili yazdığımız hakemli bir makaleye bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

TCK Madde 220 Kapsamında Cezai Yaptırımlar

TCK Madde 220, suç örgütüyle ilgili fiillere ağır cezalar öngörür. Örgüt kuran ve yönetenler 5-10 yıl, üyeler ise 2-6 yıl arası hapis cezası alır. Cezalar, örgütün niteliğine ve işlenen suçlara göre farklılaşabilir.

Etkin Pişmanlık Hükümleri ve Ceza İndirimi
TCK Madde 220’de etkin pişmanlık hükümleri yer alır. Örgütten ayrılıp suçların aydınlatılmasına yardımcı olanlara ceza indirimi uygulanabilir.

TCK Madde 220’ye Göre Suçun Manevi Unsuru
Örgüt kurma ve yönetme suçu doğrudan kastla işlenebilir. Üyelik için de suç işlemek amacıyla örgüte katılma kastı aranır. Örgütlü suçlarda saik yoksa suç oluşmaz. Örneğin, meşru bir yapı sanılarak katılım sağlanan bir örgüt için suç iradesi yoktur.

Yargıtay Kararlarıyla TCK Madde 220 Uygulamaları
TCK Madde 220’nin uygulanmasında Yargıtayca önemli içtihatlar geliştirmiştir.

Yargıtay’a göre örgüt üyeliği (maddi unsur)

Yargıtay örgüt üyesini tanımlarken: “…örgüt amacını benimseyen, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olan ve bu suretle verilecek görevleri yerine getirmeye hazır olmak üzere kendi iradesini örgüt iradesine terk eden kişidir. Örgüt üyeliği, örgüte katılmayı, bağlanmayı, örgüte hakim olan hiyerarşik gücün emrine girmeyi ifade etmektedir. Örgüt üyesi örgütle organik bağ kurup faaliyetlerine katılmalıdır. Organik bağ, canlı, geçişken, etkin, faili emir ve talimat almaya açık tutan ve hiyerarşik konumunu tespit eden bağ olup, üyeliğin en önemli unsurudur. Örgüte yardımda veya örgüt adına suç islemede de, örgüt yöneticileri veya diğer mensuplarının emir ya da talimatları vardır. Ancak örgüt üyeliğini belirlemede ayırt edici fark, örgüt üyesinin örgüt hiyerarşisi dahilinde verilen her türlü emir ve talimatı sorgulamaksızın tamamen teslimiyet duygusuyla yerine getirmeye hazır olması ve öylece ifa etmesidir…” Aynı kararda şu ifadelere de yer verilmiştir: “..Örgüt üyesinin bu suçtan cezalandırılması için örgüt faaliyeti kapsamında ve amacı doğrultusunda bir suç işlemesi gerekmez ise de, örgütün varlığına veya güçlendirilmesine nedensel bir bağ taşıyan maddi ya da manevi somut bir katkısının bulunması gerekir. Üyelik mütemadi bir suç olması nedeniyle de eylemlerde bir süre devam eden yoğunluk aranır…” demektedir. (Yargıtay 16.Ceza Dairesi, T:24.04.2017, E:2015/3, K:2017/3.)

Yargıtay’a göre örgüt üyeliğinin manevi unsuru

Yargıtay 16. Ceza Dairesi’nin güncel bir kararında da örgüt üyesi tanımlanarak, faile ilişkin manevi unsuru açıklamıştır. Kararda özetle:

Örgüt üyesi, örgütün amacını benimseyen ve hiyerarşik yapısına dâhil olan kişidir. Bu kişi, verilen görevleri yerine getirmeye hazırdır ve iradesini örgüt iradesine teslim eder. Örgüt üyeliği, örgüte katılmayı, ona bağlanmayı ve hiyerarşik gücün emirlerine uymayı ifade eder.

Bir kişinin örgüt üyesi sayılması için örgütle organik bir bağ kurması ve faaliyetlere katılması gerekir. Organik bağ; canlı, etkin ve geçişken bir ilişki olup, üyeliğin temel unsurudur. Bu bağ, kişiyi emir ve talimat almaya açık tutar ve örgüt içindeki konumunu belirler.

Örgüte yardım eden ya da örgüt adına suç işleyen kişiler de genellikle örgüt yöneticilerinden veya diğer üyelerden emir alır. Ancak örgüt üyeliğini belirleyen esas unsur, bireyin örgüt hiyerarşisindeki emir ve talimatlara sorgulamaksızın itaat etmesi ve bu doğrultuda hareket etmesidir.

Silahlı örgüte üyelik suçunun oluşması için, kişi ile örgüt arasında organik bir bağ bulunması gerekir. Ayrıca süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk içeren eylem ve faaliyetlerin varlığı aranır. Bununla birlikte, bazı durumlarda bu nitelikler olmasa bile sadece örgüt üyeleri tarafından işlenebilecek suçları gerçekleştiren failler de örgüt üyesi sayılır. (Yargıtay 16. Ceza Dairesi, T:20.03.2018, E:2017/4012, K:2018/755.)

Örgütlü suçlarda hukuki destek önemlidir. İzmir ceza avukatı için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

TCK m. 188 Uyuşturucu Madde Ticareti Suçuyla ilgili makalemizi okumak için tıklayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Suç örgütü sayılmak için kaç kişi gereklidir?

En az üç kişi gereklidir. Ayrıca üyeler arasında suç işleme amacı, örgütün elverişli bir yapıya sahip olması, hiyerarşik düzen ve süreklilik unsurları da aranır.

Örgüt kurma/yönetme ile üyelik arasındaki ceza farkı nedir?

Örgütü kuran ve yönetenler 5-10 yıl arası, üyeler ise 2-6 yıl arası hapis cezası alır; cezalar örgütün niteliğine ve işlenen suçlara göre değişebilir.

Örgüt üyeliğinin oluşması için suç işlemek şart mıdır?

Hayır. Yargıtay’a göre üyelikten cezalandırılmak için örgüt faaliyeti kapsamında bir suç işlemek gerekmez; ancak örgütün varlığına veya güçlendirilmesine somut maddi ya da manevi bir katkının ve süreklilik gösteren bir organik bağın bulunması gerekir.

Bu bölümdeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olayınıza özgü hukuki danışmanlık yerine geçmez.